‘’Kế thừa và Phát triển’’ – Sứ mệnh của Hiệp hội Nước mắm Việt Nam đã được doanh nghiệp Nước mắm Mười Quý tại Quảng Ngãi lấy làm nền tảng phát triển ở địa phương

Từ ‘’Kế thừa” giữ nghề cổ truyền
Thương hiệu Nước mắm Mười Quý được sản xuất tại thôn Sơn Trà, xã Bình Đông, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi được nhiều người ở tỉnh Quảng Ngãi và các tỉnh/thành phố khác biết đến như bây giờ, là cả một quá trình nhiều năm tâm huyết với nghề truyền thống của gia đình. Sinh ra và lớn lên trong gia đình đông con (7 người con), là người con Út, anh Mười không quên tuổi thơ gắn với nghề làm nước mắm của bà ngoại và quyết tâm duy trì nghề truyền thống này.
Quý là tên mẹ của anh Mười, người đã truyền lại cho anh kinh nghiệm, bí quyết làm nghề: Thiết bị để chứa đựng quá trình sản xuất, chế biến (thùng gỗ, ghè - chum sành...), lựa chọn nguyên liệu cá cơm. Điều quan trọng nhất mà Mười học được ở má là “Cá cơm than càng to thì vị mắm sẽ đậm và sẽ ngon, cá nhỏ quá thì nước mắm sẽ nhạt và không thơm. Nhà mình làm mắm có thương hiệu thì phải chọn nguyên liệu tươi tốt thì mới giữ được thương hiệu trên thị trường”. Bà Nguyễn Thị Quý đã chỉ truyền như vậy đối với Mười.
Anh Mười nói “Cá tươi mua về được đưa ngay vào ủ chượp bằng cách trộn đều với loại muối sản xuất theo phương pháp truyền thống ở Sa Huỳnh theo tỷ lệ 3 cá 1 muối, khi đó nước mắm mới có chất lượng cao nhất, cũng như mùi thơm và màu sắc tươi nhất, bí quyết để nước mắm của mình thêm thơm ngon, hậu vị đậm đà thì cần có cả tâm huyết của mình ở trong đó”. 
 
Đến ‘’Phát triển’’ thương hiệu
Từ thương hiệu nước mắm Bà Quý, là người giữ gìn được phương pháp truyền thống làm nước mắm của gia đình, anh Mười cũng trải lòng: Nếu chỉ có làm thủ công cổ truyền như vậy thì không thể phát triển thương hiệu được trên thị trường, sản lượng nhỏ sẽ không đáp ứng được nhu cầu người tiêu dùng, phải đầu tư khoa học, công nghệ, cải tiến kỹ thuật trong quá trình sản xuất nước mắm. 

Công ty TNHH MTV Sản xuất thương mại và dịch vụ Mười Quý ra đời trong hoàn cảnh như vậy vào năm 2018. Công suất chế biến nước mắm đã nâng lên 80 tấn cá nguyên liệu mỗi năm, 40 thùng gỗ không đủ để ủ chượp mà phải xây thêm các bể ủ chượp có mái che bên ngoài. Công ty đã được huyện Bình Sơn hỗ trợ 7 bộ sản xuất nước mắm ứng dụng năng lượng mặt trời, Trung tâm Khuyến công và Trung tâm Xúc tiến thương mại tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ thiết bị chiết rót chai.

Hệ thống náo đảo gia nhiệt bằng năng lượng mặt trời giúp rút ngắn thời gian ủ mỗi mẻ chượp từ 12 tháng chỉ còn 7 - 8 tháng mà vẫn giữ được hương vị thơm ngon của nước mắm. Mỗi hệ thống được đầu tư khoảng 30 triệu đồng. Hệ thống được cài đặt để bơm nước chượp từ đáy bể lên giàn gia nhiệt từ 6h30-10h00 và từ 14h00 đến 18h00 hàng ngày. Nước chượp đạt nhiệt độ 39 độ C đến 40 độ C được bơm ngược lên bề mặt bể chượp. Từ 10h00 đến 14h00 là thời điểm nắng gắt sẽ làm nước mắm bị quá nhiệt, bị khét sẽ ảnh hưởng đến chất lượng và hương vị.

Cùng với việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm theo HACCP, hiện nay Công ty Mười Quý đã có trong tay Chứng nhận sản phẩm Công nghiệp nông thôn tiêu biểu, chứng nhận “mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) cấp quốc gia 3 sao. Nhãn hiệu và bao bì được thiết kế khá đẹp mắt. 
 
Công ty TNHH MTV SX – TM & DV Mười Quý hiện đang tập trung cho 02 dòng sản phẩm chính là nước mắm nhĩ và mắm nêm Mười Quý. Mắm Mười Quý được chọn lựa từ những nguyên liệu tươi ngon nhất. Cá là cá cơm than được đánh bắt đúng mùa vụ, tươi, kích thước đủ chuẩn mập béo. Muối tinh khiết, có độ kết tinh cao và ít tạp chất. Mắm được ủ trong thùng gỗ theo phương pháp truyền thống gài nén tự nhiên, sau thời gian từ 12 – 18 tháng chăm sóc cầu kỳ, kỹ lưỡng cho ra những giọt nước mắm màu đỏ nâu cánh gián, mùi thơm đặc trưng, đậm đà, hoàn toàn tự nhiên. Để làm được điều đó thì đòi hỏi cần phải có sự tâm huyết với nghề - đó là hồn cốt của nước mắm ngon.

Trong năm 2022, sản lượng của Mười Quý đạt khoảng 40.000 lít, đã thu hút được một lượng khách hàng tương đối ổn định, góp phần đem lại lợi nhuận và giải quyết việc làm cho một số lao động tại địa phương; đồng thời xây dựng thương hiệu  nước mắm huyện Bình Sơn trên thị trường trong và ngoài tỉnh.